Zdrowie psychiczne dzieci i młodzieży w Polsce – badania
Jak dziś czują się młodzi ludzie i z czym naprawdę się mierzą? Wyniki badań pokazują, że dobrostan psychiczny młodzieży w Polsce pozostaje na niskim poziomie. Nastolatkowie, często samotni i przytłoczeni, codziennie konfrontowani są z ogromem wyborów i presją społeczną. Jak wynika z badań przeprowadzonych przez WHO w 2022 roku, poziom dobrostanu psychicznego, zadowolenia z życia i poczucia własnej wartości wśród nastolatków w Polsce należy do najniższych spośród 44 badanych krajów. Potwierdzają to badania ESPAD z 2024 roku , w których Polska znów znalazła się wśród krajów z najniższym wskaźnikiem zadowolenia w Europie. Niespełna połowa badanych polskich nastolatków (49%) zadeklarowała, że odczuwa dobrostan psychiczny.Średnia dla krajów objętych badaniem wyniosła 59%, a w niektórych państwach północnej Europy odsetek ten sięgnął nawet ponad 70%. Raport Diagnoza Młodzieży 2026 pokazała znów, że poczucie osamotnienia dotyczy aż 38% nastolatków, a niemal połowa młodych osób (46%) ma bardzo niską samoocenę.
W efekcie młodzi ludzie coraz częściej mierzą się nie tylko z pojedynczymi trudnościami, ale z nakładającymi się na siebie wyzwaniami: stresem, osamotnieniem i obniżonym poczuciem własnej wartości, które bezpośrednio wpływają na ich codzienne funkcjonowanie i dobrostan.
Kondycja psychiczna uczniów i uczennic
W raporcie Fundacji Szkoła z Klasą „Rozmawiaj z klasą” widać, że nauczyciele i nauczycielki coraz częściej obserwują pogarszającą się kondycję psychiczną uczniów i uczennic oraz narastanie poważnych problemów emocjonalnych. Zwracają oni uwagę na znaczenie relacji w szkole, rozmowy oraz rolę szkoły jako przestrzeni, która może wspierać dobrostan psychiczny młodych ludzi w codziennym środowisku edukacyjnym.
Najczęstsze przyczyny problemów psychicznych/psychologicznych uczniów i uczennic
Młodzi w Polsce zmagają się z poczuciem osamotnienia, brakiem zrozumienia i docenienia. Badania pokazują, że największymi problemami, z którymi borykają się uczniowie, są niskie poczucie własnej wartości, przy jednoczesnym poczuciu, że nic od nich nie zależy oraz samotność i brak wsparcia (zarówno ze strony dorosłych jak i rówieśników). Jednocześnie znacząca część młodych osób doświadcza presji i napięcia w codziennym funkcjonowaniu – 44% wskazuje na stres, presję grupy rówieśniczej oraz poczucie odrzucenia. Relacje rówieśnicze, które powinny być źródłem wsparcia, dla wielu nastolatków stają się wyzwaniem (41%).
Według nauczycieli i nauczycielek do najczęstszych problemów, z którymi mierzą się uczniowie, należą trudności w relacjach rówieśniczych (58%), zaburzenia koncentracji (54%) oraz uzależnienie od telefonu i internetu (47%). Jednocześnie, wśród najpoważniejszych wyzwań, poza relacjami i nadmiernym korzystaniem z technologii, wskazywane są także problemy związane ze zdrowiem psychicznym, takie jak depresja (40%), a także agresja i zachowania destrukcyjne (33%).
Zebrane dane pokazują, że młodzi ludzie w Polsce mierzą się dziś z wieloma nakładającymi się wyzwaniami, od obniżonego dobrostanu psychicznego, przez stres i presję, po trudności w relacjach i niskie poczucie własnej wartości. Problemy te nie są jednostkowe, ale systemowe i dotyczą codziennego funkcjonowania młodzieży. Dlatego tak ważne jest wspólne działanie na rzecz odbudowy tego, co naprawdę wspiera młodych ludzi: relacji, zaufania i poczucia bezpieczeństwa. To właśnie na te wyzwania odpowiada Kurs na Odporność, wspierając dorosłych w tworzeniu środowiska, które pomaga młodzieży lepiej radzić sobie z codziennymi trudnościami i przygotowuje ją na wyzwania przyszłości.